tobg-1

facebook facebook facebook
Σύνδεση (μόνο για Κτηνιάτρους)
Σύνδεση (μόνο για Κτηνιάτρους)

Ορισμένα θέματα του diagnovet.gr απευθύνονται μόνο σε Κτηνίατρους.

Εάν επιθυμείτε να συνδεθείτε παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας στο register@diagnovet.gr αναφέροντας:

• Όνομα & Επώνυμο
• Αριθμό Μητρώου του Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου.

(* Τα στοιχεία σας δεν χρησμοποιούνται για κανένα λόγο και το μήνυμα σας θα διαγράφεται με την επιβεβαίωση των στοιχείων)

Username:
Password:
Remember me
Menu

Κατοικίδια (κοινά θέματα)

 

Διατροφικά ζητήματα και Σταδιοποίηση της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου σε Σκύλο και Γάτα

  • Επιμέλεια:  

Η εμφάνιση του δείκτη της συμμετρικής διμεθυλαργινίνης (SDMA) επέτρεψε την πρώιμη διάγνωση της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου (ΧΝΝ) στο σκύλο και τη γάτα, όταν πραγματοποιείται σε συνδυασμό με την κρεατινίνη του ορού, το άζωτο της ουρίας στο αίμα (BUN), και την ανάλυση του ούρου. Η ΧΝΝ διαιρείται με βάση το σύστημα IRIS (International Renal Interest Society) σε 4 στάδια. Για τον προσδιορισμό του σταδίου στο οποίο βρίσκεται ο εκάστοτε ασθενής χρησιμοποιούνται οι τιμές της κρεατινίνης και πρόσφατα έχουν πραγματοποιηθεί τροποποιήσεις στην περίπτωση που είναι γνωστές οι τιμές της SDMA στα αρχικά στάδια της ΧΝΝ. Με βάση το σύστημα IRIS για την ΧΝΝ, υπάρχουν συστάσεις για περαιτέρω διαγνωστική διερεύνηση, θεραπεία (διατροφή και φάρμακα) και πρόγνωση για το κάθε στάδιο της νόσου. Παρόλο που οι θεραπευτικές παρεμβάσεις στα αρχικά στάδια της νόσου δεν είναι σαφείς με βάση το σύστημα IRIS, υπάρχουν αρκετά αποδεικτικά στοιχεία που υποδηλώνουν ότι οι κατάλληλες αλλαγές στη διατροφή του ασθενούς είναι δυνατόν να μειώσουν τη νοσηρότητα και να αυξήσουν το προσδόκιμο ζωής.

Η διατροφική και η φαρμακευτική θεραπεία για την ΧΝΝ θα πρέπει να προσδιορίζεται και να εξατομικεύεται περαιτέρω με βάση:

➢ Το στάδιο της ΧΝΝ (σύστημα IRIS), καθώς και με τις τιμές της SDMA (εάν είναι γνωστές)
➢ Τυχόν συνυπάρχοντα νοσήματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και περιορίζουν τις διατροφικές επιλογές (π.χ. συνυπάρχουσα δερματική ή γαστρεντερική νόσος, δυσανεξία στα λιπαρά, παχυσαρκία ή διαχείριση της απώλειας μυών, ενδοκρινική νόσος)
➢ Την αξιολόγηση των θρεπτικών συστατικών που σχετίζονται με τη ΧΝΝ (δηλαδή, πρωτεΐνες, φώσφορος, νάτριο, κάλιο, εικοσαπεντανοϊκό οξύ [ΕΡΑ], δοκοσαεξανοϊκό οξύ [DHA]) στην τρέχουσα διατροφή για να καθοριστεί πως αυτοί οι βασικοί διατροφικοί παράγοντες θα προσαρμοστούν με τις ανάγκες του εκάστοτε σταδίου της νεφρικής νόσου. (Αξίζει να σημειωθεί ότι η διατροφή περιλαμβάνει οποιαδήποτε τροφή καταναλώνει το ζώο συμπεριλαμβανομένου όλων των φαγητών, των λιχουδιών ακόμα και τη διαχείριση του νερού).
➢ Την εκτίμηση του κλινικού για τις προτεραιότητες και την ικανότητα του ιδιοκτήτη για τη συνεχή παρακολούθηση και ενδεχόμενη εξέλιξη της ΧΝΝ, καθώς και τις προτιμήσεις του ασθενή όσον αφορά τη γεύση και την υφή της τροφής έτσι ώστε να βελτιστοποιηθεί η μετάβαση και η αποδοχή της κατάλληλης δίαιτας.

Τα θρεπτικά συστατικά της τροφής που σχετίζονται με την ΧΝΝ, κατά σειρά σημασίας είναι:

Φώσφορος: η ΧΝΝ έχει συσχετισθεί με την υπερφωσφαταιμία και τον υπερπαραθυρεοειδισμό και συγκεκριμένα με τον ρυθμό εξέλιξης της
Ολικές πρωτεΐνες (Άζωτο): η ΧΝΝ έχει συσχετισθεί με ουραιμία, μεταβολική οξέωση, σπειραματική υπερδιήθηση και υπέρταση, πρωτεϊνουρία και υποπρωτεϊναιμία
Νάτριο: η προσαρμογή του νατρίου μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της υπέρτασης, όταν αυτή υπάρχει
Κάλιο: Ασθενείς με ΧΝΝ μπορεί να εμφανίζουν υποκαλιαιμία, υπερκαλιαιμία ή ακόμα και φυσιολογικά επίπεδα καλίου. Γι αυτό το λόγο η συγκέντρωση του καλίου στην τροφή θα πρέπει να προσαρμόζεται στον εκάστοτε ασθενή.
Ω-3 (EPA και DHA): Τα ειδικά αυτά συστατικά των λιπαρών οξέων θεωρούνται προστατευτικά για τους νεφρούς και συνδέονται με αυξημένο προσδόκιμο ζωής. 

Στάδιο Συγκέντρωση κρεατινίνης (CREA)
I

<1,4mg/dl (Σ)

<1,6mg/dl (Γ)

II

1,4-1,9mg/dl (Σ)

1,6-2,7mg/dl (Γ)

III

2-4,9mg/dl (Σ)

2,8-4,9mg/dl (Γ)

IV >5mg/dl (Σ,Γ)

 

Στάδιο Ι ή ΙΙ (Σύστημα IRIS)

Δεν υπάρχει καμία επιστημονική δημοσίευση σχετικά με την κατάλληλη διατροφή για ασθενείς με αυξημένες τιμές SDMA στο στάδιο Ι της ΧΝΝ. Παρόλα αυτά, οι συγγραφείς πιστεύουν ότι η μέτρηση των θρεπτικών συστατικών (που σχετίζονται με την ΧΝΝ) στην τρέχουσα τροφή και η συζήτηση με τον ιδιοκτήτη για πιθανή μετάβαση σε άλλη τροφή θα πρέπει να ξεκινάει με την αναγνώριση αυτού του σταδίου.

Η αξιολόγηση των θρεπτικών συστατικών της τροφής του ζώου, και ιδιαίτερα σε ζώα που τρέφονται με ανθρώπινο φαγητό ,είναι απαραίτητη επειδή μπορεί να περιέχουν επίπεδα θρεπτικών συστατικών που είναι υπερβολικά μεγαλύτερα από τις ανάγκες του ζώου. Σύμφωνα με το Association of American Feed Control Officials (AAFCO) δεν υπάρχουν μέγιστα όρια για τις πρωτεΐνες, το νάτριο και το κάλιο στις ζωοτροφές, και το μέγιστο επιτρεπτό όριο για τον φώσφορο είναι 5 φορές μεγαλύτερο από τις ανάγκες πρόσληψης του ζώου με βάση το National Research Council (NRC).

Πίνακας 1  
Τιμές NRC και AAFCO για τη γάτα
 

Φώσφορος

(mg/Mcal)

Πρωτεΐνες

(g/Mcal)

Νάτριο

(mg/Mcal)

Κάλιο

(mg/Mcal)

NRC 2006: ελάχιστες ανάγκες* συντήρησης ενήλικης γάτας 350 40 160 1300
NRC 2006: συνιστώμενη δόση*2 συντήρησης ενήλικης γάτας 640 50 170 1300
AAFCO 2016: ελάχιστες ανάγκες συντήρησης ενήλικης γάτας 1250 65 500 1500
           
Πίνακας 2  
Τιμές NRC και AAFCO για σκύλο
 

Φώσφορος

(mg/Mcal)

Πρωτεΐνες

(g/Mcal)

Νάτριο

(mg/Mcal)

Κάλιο

(mg/Mcal)

NRC 2006: ελάχιστες ανάγκες* συντήρησης ενήλικου σκύλου 300 20 75 1000
NRC 2006: συνιστώμενη δόση*2 συντήρησης ενήλικου σκύλου 750 25 200 1000
AAFCO 2016: ελάχιστες ανάγκες συντήρησης ενήλικου σκύλου 1000 45 200 1500
           

*οι ελάχιστες ανάγκες είναι η ελάχιστη ποσότητα των βιοδιαθέσιμων θρεπτικών συστατικών

*2 η συνιστώμενη δόση είναι οι ελάχιστες ανάγκες συν τον παράγοντα βιοδιαθεσιμότητας, όταν εφαρμόζεται

 

Οι συγγραφείς προτείνουν ότι εάν τα επίπεδα των θρεπτικών συστατικών που σχετίζονται με την ΧΝΝ είναι υπερβολικά πάνω από τα ανώτερα όρια, και επειδή η ΧΝΝ εξελίσσεται προοδευτικά (και τα επίπεδα πρόσληψης φωσφόρου φαίνεται να σχετίζονται άμεσα με την εξέλιξη της ΧΝΝ), είναι φρόνιμο και δεν βλάπτει το ζώο η μετάβαση σε μία τροφή που είναι πιο κοντά στα κατώτερα όρια του AAFCO. Τα όρια αυτά αφορούν την εμπορική τροφή και δεν πρέπει να συγχέονται με τα κατώτερα όρια αναγκών του ζώου. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι εάν ο ασθενής καταναλώνει ήδη μία τροφή που συνάδει ή είναι κοντά στα κατώτερα όρια του AAFCO, πιθανά δεν θα έχει κανένα όφελος η μετάβαση σε άλλη τροφή, γεγονός που τονίζει την μεγάλη ανάγκη για εκτίμηση των θρεπτικών συστατικών της τρέχουσας τροφής που καταναλώνει το ζώο.

Για ασθενείς με σταδίου ΙΙ ΧΝΝ, η μετάβαση σε μία τροφή «ειδική» ή «φιλική» για τους νεφρούς είναι διφορούμενο κατά πόσο μπορεί ή όχι να βοηθήσει τον ασθενή. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι περιγραφές των ζωοτροφών ως υποστηρικτικές, προστατευτικές ή ειδικές για το νεφρό δεν είναι επίσημοι διατροφικοί ή επιστημονικοί όροι. Ακόμη δεν είναι δυνατόν μία ζωοτροφή να είναι κατάλληλη για τους όλους ασθενείς όλων των σταδίων και τέλος οι παρασκευαστές των ζωοτροφών αποφασίζουν από μόνοι τους σχετικά με το προφίλ των θρεπτικών συστατικών των προϊόντων που προορίζονται και διατίθενται στο εμπόριο για ζώα με ΧΝΝ.

Επειδή η ΧΝΝ εξελίσσεται, οι συγγραφείς προτείνουν να αξιολογούνται τα θρεπτικά συστατικά που μας ενδιαφέρουν στην τρέχουσα τροφή και οι ασθενείς με σταδίου ΙΙ ΧΝΝ να μεταβαίνουν σε μία κτηνιατρική θεραπευτική τροφή με συγκεντρώσεις θρεπτικών συστατικών που πλησιάζουν τη συνιστώμενη δόση του NRC. Τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών υποστηρίζουν ότι οι τροφές με μειωμένες συγκεντρώσεις φωσφόρου ή μειωμένες συγκεντρώσεις φωσφόρου και πρωτεϊνών σε σκύλους και γάτες με σταδίου ΙΙ ή ΙΙΙ ΧΝΝ ελαχιστοποιούν τα ουραιμικά επεισόδια και αυξάνουν το προσδόκιμο ζωής.

Στάδιο ΙΙΙ ή ΙV (Σύστημα IRIS)

Σε ασθενείς με σταδίου ΙΙΙ ή IV ΧΝΝ, ήταν δύσκολο να καθοριστεί μέσω δοκιμών η ρύθμιση της συγκέντρωσης του θρεπτικού συστατικού που θα οδηγήσει σε βελτίωση της κατάστασης (π.χ. μόνο του φωσφόρου ή του φωσφόρου, των πρωτεϊνών και των θερμίδων συνεργικά). Εν μέσω αυτής της αβεβαιότητας (και συχνά διαμάχης) επικρατεί η κοινή γνώμη ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη τροφή ειδική για τους νεφρούς που να είναι κατάλληλη για κάθε σκύλο ή γάτα με ΧΝΝ ή ακόμα και για κάθε στάδιο ΧΝΝ. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές διατροφικές επιλογές με διαφορετικά προφίλ θρεπτικών συστατικών. Η επιλογή της τροφής για ασθενείς με σταδίου ΙΙΙ ή IV ΧΝΝ θα πρέπει να βασίζεται στις ατομικές ανάγκες του ασθενούς για τα θρεπτικά συστατικά που σχετίζονται με τη ΧΝΝ.

Η διατροφική στρατηγική για τα τελευταία στάδια της ΧΝΝ θα προσαρμόσει ιδανικά τα θρεπτικά συστατικά που μας ενδιαφέρουν μετά από αξιολόγηση του ασθενούς, με την ακόλουθη σειρά σπουδαιότητας:

➢ Φαρμακευτική αγωγή απαιτείται, εάν πριν την εκδήλωση της υπερφωσφαταιμίας χορηγούνταν ήδη τροφή με μειωμένη συγκέντρωση φωσφόρου
➢ Τροφή με μειωμένη συγκέντρωση πρωτεϊνών, όταν το BUN οδηγεί σε μείωση ή απώλεια όρεξης
➢ Προσαρμογή της συγκέντρωσης και της ποιότητας των πρωτεϊνών όταν υπάρχει υποπρωτεϊναιμία λόγω πρωτεϊνουρίας για να εξισορροπηθεί το μειωμένο BUN με τα αυξημένα επίπεδα πρωτεϊνών στον ορό
➢ Εάν η αρτηριακή πίεση απαιτεί φαρμακευτική αγωγή, πρέπει να μειωθεί η συγκέντρωση νατρίου
➢ Προσαρμογή του καλίου μόνο με βάση τα επίπεδα του στον ορό του εκάστοτε ασθενούς
➢ ΕΡΑ και DHA (50-100 mg/kg) μόνο εάν η μεταβολή της γευστικότητας λόγω της προσθήκης ΕΡΑ/DHA δε μειώνει τη συνολική πρόσληψη τροφής

Καμία από τις δίαιτες που αφορούν τους νεφρούς δεν περιέχει λιγότερες πρωτεΐνες από τη συνιστώμενη δόση του NRC (βλέπε Πίνακα 1 & 2), ωστόσο οι δίαιτες αυτές διαφέρουν σημαντικά ως προς τις συγκεντρώσεις πρωτεϊνών, φωσφόρου, νατρίου, καλίου αλλά και στη σύνθεση των συστατικών (δηλαδή γεύση, υφή, περιεκτικότητα σε νερό). Το γεγονός αυτό επιτρέπει στους κλινικούς να επιλέξουν την καταλληλότερη(ες) δίαιτα(ες) για τον κάθε ασθενή με βάση: α) τη σταδιοποίηση του με το σύστημα IRIS,
β) πιθανά συνυπάρχοντα νοσήματα και
γ) τις επιθυμίες και τους περιορισμούς του ιδιοκτήτη.

Στους ηλικιωμένους ασθενείς συνήθως συνυπάρχει παχυσαρκία, οστεοαρθρίτιδα, σαρκοπενία, διαβήτης, υπο- ή υπερθυρεοειδισμός, παγκρεατίτιδα ή ουρολιθίαση. Τα συνυπάρχοντα αυτά νοσήματα επηρεάζουν την επιλογή της τροφής (π.χ. ειδική δίαιτα για τους νεφρούς αλλά με χαμηλά λιπαρά όταν συνυπάρχει παγκρεατίτιδα, τροφές με πρωτεΐνες που δεν έχει ξαναεκτεθεί το ζώο ή υδρολυμένες πρωτεΐνες εάν έχουμε παρενέργειες από το δέρμα ή το γαστρεντερικό).

Η ενυδάτωση είναι ένα ακόμα διαιτητικό μέτρο σε ασθενείς με ΧΝΝ. Οι υγρές τροφές ή οι κονσέρβες (≈75% νερό) παρέχουν νερό ίσο ή και περισσότερο από τις ανάγκες συντήρησης του ζώου όταν ο ασθενής καταναλώνει επαρκείς θερμίδες για την διατήρηση του σωματικού του βάρους.

Η επιτυχής μετάβαση στην ειδική δίαιτα δυσκολεύει (ειδικά στις γάτες) καθώς εξελίσσεται η ΧΝΝ. Ορισμένοι ειδικοί συμβουλεύουν τη μετάβαση στις ειδικές δίαιτες όταν ακόμα ο ασθενής βρίσκεται στο στάδιο Ι ή ΙΙ της ΧΝΝ, όπου η όρεξη δεν έχει ακόμα επηρεαστεί. Σε μία μελέτη με 128 γάτες με ΧΝΝ σταδίου Ι – ΙΙΙ, το 93,7% είχαν επιτυχή μετάβαση στην ειδική δίαιτα και συνέχισαν να την καταναλώνουν μέχρι και την τελευταία αξιολόγηση της έρευνας.

Συμπέρασμα

Η ΧΝΝ είναι μια εξελισσόμενη νόσος στο σκύλο και τη γάτα. Η προσαρμογή των θρεπτικών συστατικών της τροφής που σχετίζονται με την εξέλιξη της ΧΝΝ μειώνει την νοσηρότητα και αυξάνει το προσδόκιμο ζωής. Η αλλαγή στην τροφή θα πρέπει να τίθεται στον ιδιοκτήτη από τα αρχικά στάδια της νόσου, αλλά επειδή η SDMA αποτελεί δείκτη (αποδεκτό από το σύστημα IRIS) της βλάβης των νεφρών, και λόγω των μεγάλων οφελών της ειδικής δίαιτας στην διαχείριση της νόσου, συνιστάται να προτείνεται και αν χρειάζεται να εφαρμόζεται η μετάβαση στην ειδική δίαιτα από το στάδιο Ι της ΧΝΝ. Για ασθενείς σταδίου ΙΙ ή και μεγαλύτερου η επιλογή της τροφής θα πρέπει να γίνεται με βάση τις διατροφικές ανάγκες του εκάστοτε ασθενή, το στάδιο της ΧΝΝ, αλλά και από άλλους παράγοντες. Το γεγονός αυτό απαιτεί προσοχή στις συγκεντρώσεις των θρεπτικών συστατικών που σχετίζονται με τη ΧΝΝ και περιέχονται στην κάθε τροφή που κυκλοφορεί στο εμπόριο ως «ειδική» ή «προστατευτική» ή «υποστηρικτική» για τους νεφρούς.

Σημαντικό να σημειωθεί είναι ότι οι ειδικές δίαιτες για τους νεφρούς που κυκλοφορούν στο εμπόριο έχουν συγκεντρώσεις που προσεγγίζουν αυτές που προβλέπει το NRC. Έτσι, τα προϊόντα αυτά είναι ασφαλή για μακροχρόνια χρήση αλλά μόνο όταν χορηγούνται με την υπόδειξη κτηνιάτρου.

-Επιμέλεια άρθρου-
Δημήτρης Αϊβαλιώτης

back to top

630x60-Virbac-PUBLIC

jobs1   9160 Purina PPD Banner 300x90px-01   sales1

Χορηγός επικοινωνίας  eke logo hcavs1    ivsa-sal2 ivsa-kar1

ΖΩΑ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ
Άλογο
Γάτα
Σκύλος
Κουνέλι

Κατά την περιήγησή σας στο diagnovet.gr αποδέχεστε τη χρήση των cookies Περισσότερα.

EU Cookie Directive Module Information