O ρόλος των μητρικών αντισωμάτων στα κοτόπουλα κρεοπαραγωγής

Κτηνιατρικά άρθρα, Κτηνιατρικά θέματα, Πτηνά

Οι «ευάλωτοι» νεοσσοί της πρώτης ημέρας (day-old chicks) μπορεί τελικά να μην είναι τόσο ευάλωτοι όσο νομίζουμε και αυτό εξαιτίας των μητρικών αντισωμάτων (MDA – Mother Derived Antibodies). Τα μητρικά αντισώματα είναι αυτά που προστατεύουν στις πρώτες εβδομάδες (κυρίως τις 2 πρώτες) ζωής τους νεοσσούς από την έκθεσή τους σε διάφορους μικροβιακούς παράγοντες. Τα αντισώματα όπως είναι γνωστό μεταφέρονται από τις πατρογονικές όρνιθες στους νεοσσούς. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, οι περισσότερο υγιείς νεοσσοί να προέρχονται από τις περισσότερο υγιείς όρνιθες. Αυτός είναι και ο λόγος που στα πατρογονικά σμήνη δίνεται ιδιαίτερη έμφαση από τους κτηνιάτρους στο επαρκές και πλήρες εμβολιακό πρόγραμμα με σκοπό να παρέχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εύρος προστασίας στις όρνιθες και κατ’ επέκταση στους νεοσσούς.

Τα μητρικά αντισώματα κατηγοριοποιούνται σε πολλούς διαφορετικούς τύπους ανοσοσφαιρινών αλλά οι 2 κύριες κατηγορίες είναι η IgG και η IgA. Η IgG είναι αυτή με το μεγαλύτερο ενεργό ρόλο και εναποτίθεται στη λέκιθο (κρόκο) του αυγού , η οποία μετά την εκκόλαψη παραμένει στην κοιλιακή κοιλότητα του νεοσσού και απορροφάται κυρίως την πρώτη εβδομάδα της ζωής του. Με την απορρόφηση οι ανοσοσφαιρίνες IgG μεταφέρονται στην κυκλοφορία του αίματος. Η IgA έχει δευτερεύουσα σημασία , εναποτίθεται στην αλβουμίνη (ασπράδι) του αυγού και ο νεοσσός την απορροφά σιγά σιγά μετά από κατάποση αλβουμίνης κατά την περίοδο της μορφοποιήσης μέσα στο αυγό κατά το διάστημα επώασης-εκκόλαψης. Συνήθως απορροφάται τοπικά με περιοχές εκλογής το αναπνευστικό και εντερικό σωλήνα. Παρόλο που η IgG προσφέρει μεγαλύτερο εύρος προστασίας, η IgA μπορεί να δράσει ως κύριος μηχανισμός άμυνας ενάντια σε νοσημάτα όπως η Λοιμώδης Βρογχίτιδα (Infectious Bronchitis) και η Ψευδοπανώλη (Newcastle Disease).

Οι νεοσσοί που είναι θωρακισμένοι με τίτλους μητρικής ανοσίας είναι αυτοί που φέρουν αυξημένους τίτλους μητρικών αντισωμάτων και ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί αυτός είναι διατηρώντας υψηλό και ομοιόμορφο τον τίτλο των αντισωμάτων (για τα νοσήματα που επιθυμούμε) στα πατρογονικά σμήνη. Παρόλα αυτά, έχει παρατηρηθεί πως σε ένα σμήνος νεοσσών που προέρχονται από όρνιθες με υψηλούς και ομοιόμορφους τίτλους αντισωμάτων, ένα ποσοστό νεοσσών που μπορεί να φτάσει το 10% δεν φέρει σχεδόν καθόλου αντισώματα. Στην περίπτωση δε που ο τίτλος αντισωμάτων στα πατρογονικά πτηνά δεν βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο τότε το ποσοστό των «απροστάτευτων» νεοσσών αυξάνεται σημαντικά. Έτσι, σε πρακτικό επίπεδο, ο κτηνίατρος που παρακολουθεί μια πτηνοτροφική εκμετάλλευση 25000 κοτόπουλων κρεοπραγωγής θα πρέπει να θεωρεί πως στην καλύτερη περίπτωση περίπου 2500 νεοσσοί είναι απροστάτευτοι ενώ αν δεν γνωρίζει καθόλου την προέλευση των πατρογονικών πτηνών τότε θα πρέπει να θεωρεί το νούμερο αυτό σε πολλαπλάσιο βαθμό. Οι αριθμοί αυτοί μπορεί να φαντάζουν τρομακτικοί και απειλητικοί για την υγεία του σμήνους, εξαλείφονται όμως στο μεγαλύτερο βαθμό από το καινούργιο εμβολιακό πρόγραμμα που θα υποβληθούν οι νεοσσοι.

Το σωστό εμβολιακό πρόγραμμα των νεοσσών (όσον αφορά τα νοσήματα που θέλουμε να προστατευτούμε) δεν αποτελεί πανάκεια καθώς θα πρέπει να γίνουν και το κατάλληλο χρονικό διάστημα. Εάν ο εμβολιασμός στους νεοσσούς γίνει πολύ νωρίς και οι νεοσσοί προέρχονται από όρνιθες με υψηλούς τίτλους αντισωμάτων τότε ο εμβολιασμός μας θεωρείται αποτυχημένος λόγω της αδρανοποίησης που θα υποστούν οι εμβολιακοί ιοί. Από την άλλη, αν εμβολιασμός γίνει πολύ αργά, τότε αφήνουμε απροστάτευτους τους νεοσσούς για ένα χρονικό διάστημα που μπορεί να αποβεί καταστροφικό για ην εκτροφή σε περιπτωσή που εκδηλωθεί νόσος.

Σε όλα τα παραπάνω θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στον τρόπο που γίνεται ο εμβολιασμός από τους πτηνοτρόφους γιατί λάθη κατά τον εμβολιασμό ουσιαστικά οδηγούν σε «μή εμβολιασμό» καθώς και θέματα διαχείρισης και βιοασφάλεις ώστε να αποφεύγονται ανεπιθύμητες καταστάσεις. Οι κτηνίατροι που επιβλέπουν τις πτηνοτροφικές επιχειρίσεις από την πλευρά τους θα πρέπει να κάνουν συχνά ορολογικές εξετάσεις (και να μεταφράζουν ανάλογα τα αποτελέσματα) ώστε να αποτρέψουν στο μέτρο του δυνατού, ενδεχόμενες ανεπιθύμητες καταστάσεις.

Κωνσταντίνος Ευαγγέλου, Κτηνίατρος Πτηνοτροφίας
Email k.evaggelou@diagnovet.gr

Share Tweet

Σχετικά Άρθρα:

• Ζητείται Κτηνίατρος από Ιατρείο Μικρών Ζώων στην Αθήνα
• 1 Θέση Υποψήφιου Διδάκτορα στην Ιχθυοπαθολογία
• 3 Θέσεις Κτηνιάτρων από Κτηνιατρική Φαρμακευτική Εταιρεία στο Ηνωμένο Βασίλειο
• Σε πτώση ο πληθυσμός εκτρεφομένων χοίρων στην Ε.Ε
• Οδηγός συμβίωσης για τετράποδα μωρά…
• Με επιτυχία διεξήχθη η ημερίδα υπερηχοτομογραφίας
• Διημερίδα Καρδιολογίας στο Ναύπλιο από την ΕΛΕΚΖΣ
• Ανάκληση ποσότητας άνω των 100.000 γιαουρτιών από ΕΦΕΤ
• Φοιτητές Κτηνιατρικής εν δράσει…
• Γονιδιακή θεραπεία δίνει “φώς” σε σκύλους και ανθρώπους
• Σκέψεις των σκύλων : Νέα μελέτη με εξαιρετικά ενδιαφέροντα ευρήματα
• Ανάκληση γιαουρτιού από τον ΕΦΕΤ
• 2η Κτηνιατρική Εβδομάδα από την Κτηνιατρική Σχολή του ΑΠΘ
• Εμβολιασμοί για βρουκέλλωση και λύσσα από τους Κτηνιάτρους της Περιφέρειας Ηπείρου
• Σκύλος – Γάτα : Οι 10 συχνότεροι λόγοι επίσκεψης στον Κτηνίατρο
• Αφθώδης Πυρετός : H Βουλγαρία εγκαταλείπει την ιδέα του “φράκτη” στα σύνορα με την Τουρκία