facebook facebook facebook
Σύνδεση (μόνο για Κτηνιάτρους)
Σύνδεση (μόνο για Κτηνιάτρους)

Ορισμένα θέματα του diagnovet.gr απευθύνονται μόνο σε Κτηνίατρους.

Εάν επιθυμείτε να συνδεθείτε παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας στο register@diagnovet.gr αναφέροντας:

• Όνομα & Επώνυμο
• Αριθμό Μητρώου του Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου.

(* Τα στοιχεία σας δεν χρησμοποιούνται για κανένα λόγο και το μήνυμα σας θα διαγράφεται με την επιβεβαίωση των στοιχείων)

Username:
Password:
Remember me
Menu

Ιχθύες

 

Τα ιδιαίτερα οπτικά συστήματα των ιχθύων βαθέων υδάτων

  • Επιμέλεια:  

Αν ρωτούνταν τι χρώμα έχει η θάλασσα, οι περισσότεροι άνθρωποι θα απαντούσαν σίγουρα «μπλε». Ο λόγος είναι πως το καθαρό νερό απορροφά πολύ το μήκος κύμματος της ερυθρής ακτινοβολίας, ενώ αφήνει το μήκος κύμματος της κυανής ακτινοβολίας να «περνάει». Αν κάποιος αιμορραγήσει μέσα στη θάλασσα, το αίμα δε θα έχει το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα, που θα περιμέναμε, αλλά ένα καφέ/μαύρο χρώμα.

Αν κάποιος έχει υπάρξει αρκετά τυχερός ώστε να έχει κοιτάξει έξω από τα παράθυρα ενός υποβρύχιου εν λειτουργία, καθώς αυτό «βυθίζεται» όλο και περισσότερο πλησιάζοντας τον πυθμένα της θάλασσας - πολλά χιλιόμετρα κάτω – θα έχει παρατηρήσει το χρώμα της ηλίακής ακτινοβολίας να μετατρέπεται σταδιακά σε μπλε ακτινοβολία και στη συνέχεια να γίνεται όλο και πιο σκοτεινή έως να εξαφανιστεί σε βάθος περί τα 1000μ. στα πιο καθαρά νερά.

Ωστόσο, το βάθος των ωκεανών είναι περίπου 4.000μ και μπορεί να ξεπεράσει τα 10.000μ στα βαθύτερα «χαντάκια». Παρόλο που το φως δεν είναι διαθέσιμο στην μεγαλύτερη έκταση των ωκεανών, η πλειονότητα των ζώων που ζουν σε τέτοια βάθη έχουν καταπληκτική όραση. Αυτό που ψάχνουν, για να δουν, δεν είναι το φως του ηλίου, αλλά φως που παράγεται από άλλα ζώα. Καθώς το κυανό φως ταξιδεύει όλο και περισσότερο μέσα στο νερό, τέτοια βιολόγική φωτοβολία, όπως η παραμένουσα ακτινοβολία, γίνεται συνήθως μπλε.

Για αυτόν το λόγο οι περισσότεροι ιχθύες βαθέων υδάτων έχουν οφθαλμούς, που είναι ευαίσθητοι μόνο στην κυανή ακτινοβολία. Δεν υπάρχει λόγος να σπαταλάται ενέργεια για την ανίχνευση και τον εντοπισμό φωτός που δεν υπάρχει.
Οι μόνες εξαιρέσεις είναι τρεις τύποι ψαριών-δράκων βαθέων υδάτων. Τα συγκεκριμένα είδη ιχθύων, όχι μόνο παράγουν ερυθρό φως από όργανα παραγωγούς φωτός, που βρίσκονται κάτω από τους οφθαλμούς τους, αλλά οι ίδιοι οι οφθαλμοί τους είναι ευαίσθητοι στο συγκεκριμένο τμήμα του φάσματος. Αυτό τους δίνει το ιδιαίτερο πλεονέκτημα του να αναγνωρίζουν με ευκολία το ένα το άλλο, συνήθως για αναπαραγωγή, ή για να φωτίσουν τα θηράματα που κυνηγούν χρησιμοποιώντας τα κόκκινα φώτα τους, μένοντας παράλληλα ασφαλή από τον εντοπισμό απο πιθανούς θηρευτές και θηράματα, που δεν μπορούν να εντοπίσουν το συγκεκριμένο μήκος φωτός.

Δύο από αυτά τα ψάρια-δράκους είναι ευαίσθητα στην ερυθρή ακτινοβολία χρησιμοποιώντας μηχανισμόυς όμοιους με αυτούς με τους οποίους ο άνθρωπος βλέπει το συγκεκριμένο χρώμα. Το τρίτο όμως (Malacosteus niger), βλέπει την ερυθρή ακτινοβολία με έναν άλλον τρόπο που περιλάμβάνει χρησιμοποιώντας μια μορφή της χλωροφύλλης, που συνήθως χρησιμοποιείται απο τα φυτά και κάποια βακτήρια για να απορροφήσουν ενέργεια από το φως. Κανένα άλλο ζώο δεν το κάνει αυτό!

Το μόνο ερώτημα είναι που ακριβώς βρίσκει την χλωροφύλλη.

Ο τύπος της χλώροφύλλης που περιέχεται στα μάτια του M.niger έχει μέχρι τώρα βρεθεί μόνο σε βακτήρια που ζουν στη λάσπη, στην οποία οι συγκεκριμένοι ιχθύες δεν έχουν άμεση πρόσβαση. Μία υπόθεση είναι πως προέρχεται από βακτήρια που ζουν στα ματία του Malacosteus. Η ιδέα αυτή δεν πρέπει να φαίνεται περίεργη αν την εκκλάβουμε σαν συμβιοτική σχέση. Επίσης, θα μπορούσε να δικαιολόγείται από μία άλλη έρευνα, που υποδεικνύει πως στους οφθαλμούς – στον αμφιβληστροειδη χιτώνα - των ψαριών αυτών υπάρχει ενα στρώμα απο κύτταρα που δεν υπάρχει σε κανένα άλλο ζώο. Είναι πιθανόν τα βακτήρια να ζουν στο συγκεκριμένο στρώμα, ειδικά αφού εκεί παρατηρήθηκαν σφαιρίδια που είχαν το κατάλληλο μέγεθος για να είναι βακτήρια.

Επειδή η συγκεκριμένη ιδέα παρουσίαζε μεγάλο ενδιαφέρον, πραγματοποιήθηκε έρευνα για να αποδειχθεί ή να καταρριφθεί. Ο αμφιβληστροειδής του Malacosteus εξετάστηκε χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικά μικροσκόπια, εντοπίστηκε η θέση της βακτηριο-χλωροφύλλης χρησιμοποιώντας δύο ιδιαίτερα προηγμένες τεχνικές, και πάνω από όλα απομονώθηκαν 135.000 ενεργά γονίδια από τους οφθαλμούς του ζώου.

Δυστυχώς όμως, το αποτέλέσμα ήταν αρνητικό, γιατί δεν εντοπίστηκε ίχνος βακτηριών να ζουν στους οφθαλμους του Malacosteus.

Μετά την κατάρριψη της συγκεκριμένης ιδέας, θεωρείται πως τα ψάρια-δράκοι βρίσκουν τη χλώροφύλλη τους μέσω της τροφής, εξηγώντας πιθανότατα κάποια χαρακτηριστικά του είδου αυτού. To Malacosteus έχει τεράστια δόντια και είναι «σχεδιασμένο» για να τρέφεται με άλλα ψάρια, με τα οποία τρέφονται και όλα τα συγγενικά του είδη. Παρόλα αυτά, αποτελώντας μεγάλη έκπληξη, η διατροφή του αποτελείται όχι από άλλους ιχθύες, αλλά απο κοπήποδα, μια ομάδα απο μικρά μαλακόστρακα, για την κατανάλωση των οποίων όμως δε χρειάζονται τεράστια δόντια. Έχει αποκαλυφθεί πως τα κοπήποδα, σε αντίθεση με το M.niger, έχουν πρόσβαση στη βακτηριοχλωροφύλλη, που περιέχει αναερόβια βακτήρια, γεγόνος που πιθανότατα εξηγεί γιατί το συγκεκριμένο είδος τρέφεται με ζώα, για την κατανάλωση των οποίων δεν είναι απαραίτητη η ύπαρξη των τρομακτικών δοντιών του.

- Επιμέλεια άρθρου -
Δημήτρης Μπαχράμης

back to top

jobs1   9160 Purina PPD Banner 300x90px-01   sales1

Χορηγός επικοινωνίας  eke logo hcavs1    ivsa-sal2 ivsa-kar1

ΖΩΑ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ
Άλογο
Γάτα
Σκύλος
Κουνέλι

Κατά την περιήγησή σας στο diagnovet.gr αποδέχεστε τη χρήση των cookies Περισσότερα.

EU Cookie Directive Module Information